Nhiều chủ nhà ở nông thôn thắc mắc nhà mình có phải xin giấy phép xây dựng không. Câu trả lời nằm ở khoản 2 Điều 43 Luật Xây dựng 2025 (có hiệu lực từ 01/07/2026).
1. Nhà ở riêng lẻ được miễn giấy phép khi nào?
Theo điểm g khoản 2 Điều 43, được miễn giấy phép đối với công trình cấp IV, công trình nhà ở riêng lẻ dưới 07 tầng và có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m², đồng thời không thuộc một trong các khu vực sau:
- Khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố;
- Khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia;
- Khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã;
- Khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.
Nói cách khác, nhà nhỏ ở khu vực chưa có quy hoạch nêu trên mới được miễn. Nhà nằm trong khu dân cư theo quy hoạch chung xã hoặc trong đô thị vẫn phải xin phép dù chỉ 1–2 tầng.
2. Sửa chữa, cải tạo nhà có cần xin phép?
Theo điểm h khoản 2 Điều 43, được miễn giấy phép khi sửa chữa, cải tạo bên trong công trình, hoặc sửa chữa mặt ngoài không tiếp giáp đường trong đô thị có yêu cầu quản lý kiến trúc; với điều kiện không thay đổi mục đích, công năng sử dụng, không ảnh hưởng an toàn kết cấu chịu lực và bảo đảm phòng cháy chữa cháy, môi trường.
3. Được miễn phép vẫn phải tuân thủ gì?
- Vẫn phải phù hợp mục đích sử dụng đất và quy hoạch được duyệt (nếu có).
- Thiết kế, thi công phải tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn và bảo đảm an toàn cho công trình lân cận theo Điều 10 Nghị định 207/2026/NĐ-CP.
- Muốn được chứng nhận quyền sở hữu nhà vào sổ đỏ, chủ nhà chuẩn bị giấy tờ theo Điều 148 Luật Đất đai; trường hợp phải xin phép thì giấy phép xây dựng là giấy tờ quan trọng nhất.
Khi không chắc nhà mình thuộc khu vực nào, nên hỏi bộ phận địa chính – xây dựng của UBND xã, phường hoặc xin thông tin quy hoạch theo Điều 55 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn trước khi khởi công.